06 วัดเจดีย์หลวงวรวิหาร

with 7 comments

วันนี้น๋นจะพาเพื่อนๆ ไปท่องวัด เจดีย์หลวงค่ะ ♥♥♥

วัดเจดีย์หลวง  เท่าที่น๋นจำความได้ คุณแม่มักจะพาพวกเรา คือน๋นและพี่ชายไปทำบุญเสมอในช่วงวัดจัดงานประเพณีบูชาเสาอินทขิล พวกเราจะไปใส่ขันดอกบูชาเสาอินทขิลกันแทบทุกปี เลยล่ะค่ะ

ที่สำคัญ วัดนี้เป็นวัดที่คุณพ่อของน๋นได้มาบวชเมื่อตอนที่น๋นยังเป็นเด็ก ครอบครัวของเรา จึงค่อนข้างผูกพันกับวัดเป็นพิเศษ

วัดเจดีย์หลวงวรวิหารถือว่าเป็นวัดเก่าแก่ คู่บ้านคู่เมืองเชียงใหม่มานาน

วัดเจดีย์หลวงวรวิหาร
ตั้งอยู่ที่ ถนนพระปกเกล้า ตำบลพระสิงห์ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่
วัด เจดีย์หลวงวรวิหาร มีชื่อเรียกหลายชื่อได้แก่ ราชกุฏาคาร วัดโชติการาม สร้างขึ้นในรัชสมัยของพระเจ้าแสนเมืองมา กษัตริย์ลำดับที่ 7 แห่งราชวงศ์มังราย
ไม่ปรากฏปีที่สร้างแน่ชัดสันนิษฐานว่าวัดแห่งนี้น่าจะสร้างในปีพุทธศักราช 1934
วัดเจดีย์หลวงเป็นพระอารามหลวงแบบโบราณพญาแสนเมืองมาเริ่มสร้างเจดีย์หลวง เพื่ออุทิศส่วนกุศลถวายแด่พระราชบิดาคือ พญากือนา สร้างไม่เสร็จก็สิ้นพระชนม์ พุทธศักราช 1984-2030 พญาติโลกราชบูรณะเพิ่มเติมสร้างเสริมให้สูง 80 เมตรฐานสี่เหลี่ยมกว้างด้านล่ะ 56 เมตร ปรับรูปทรงเป็นแบบโลหะปราสาทของลังกา รูปลักษณ์ทรงเจดีย์แบบพุกาม พุทธศักราช 2038-2068 พญาเมืองแก้วบูรณะอีกครั้ง ขยายฐานให้ใหญ่ขึ้น พุทธศักราช 2088 พระนางจิระประภา เกิดพายุแผ่นดินไหวยอดเจดีย์พังทลายลงมา พุทธศักราช 2337 พระเจ้ากาวิละวงศ์ย้ายเสาอินทขิล (หลักเมือง) มาสร้างในไว้ในวัดเจดีย์หลวงให้มีพิธีสักการะบูชาทุกปี แต่เดิมวัดเจดีย์ หลวง ชื่อ “โชติการามวิหาร” แปลว่า พระอารามที่มีแต่ความรุ่งเรืองสว่างไสว เนื่องจากเป็นสถานที่บรรจุพระเกศาธาตุ และพระธาตุขององค์สมเด็จพระสัมมา สัมพุทธเจ้า มีเรื่องเล่าต่อกันมาว่า ในกาลครั้งหนึ่ง เมื่อพระเจ้าอโศกมหาราช ส่งสมณะทูต 8 รูป ภายใต้การนำ พระโสณะ และ พระอุตตะระ เข้ามาเผยแผ่พระพุทธศาสนาในเขตสุวรรณภูมิ รวมทั้งภูมิภาคนี้ด้วย ได้นำเอาพระบรมธาตุมาบรรจุไว้ในองค์เจดีย์องค์เล็กสูง 3 ศอก ที่สร้างขึ้น ณ บริเวณอันเป็นที่ตั้งของพระธาตุเจดีย์หลวงในปัจจุบัน ในเวลานั้นมีชายผู้หนึ่ง มีใจเลื่อมใส ได้แก้เอาผ้าห่มชุบน้ำมันจุดบูชา และได้ทำนายว่า ต่อไปในภายภาคหน้า ตรงนี้จะเป็นอารามใหญ่ชื่อ โชติการาม พวกลัวะ ทั้งหลายเอาข้าวของบูชาพระธาตุพระพุทธเจ้า จึงก่อเจดีย์หลังหนึ่งสูง 3 ศอกไว้เป็นที่สักการบูชา

สิ่งสำคัญที่น่าสนใจภายในวัดเจดีย์หลวง
1. กู่หลวงหรือเจดีย์หลวง
2. พระพุทธไสยาสน์พระนอน
3. เสาอินทขิล (หลักเมือง)
4. กู่พระมหาหมื่น พระนักปราชญ์ด้านประวัติศาสตร์และโบราณคดีพระสงฆ์ผู้รวบรวมและรักษาคัมภีร์ ใบลานในวัดหอธรรม วัดเจดีย์หลวงจนทำให้มีตำนานพื้นเมืองส่วนหนึ่งอ่านกันในปัจจุบัน

5. พระพุทธรูปพระอัฎฐารส พระประธานในพระวิหารหลวงหล่อด้วยสำริดปางห้ามญาติสูง 18 ศอก พระนางติโลกจุฑาเทวี ราชมารดาของพญาสามฝั่งแกนโปรดฯ ให้หล่อขึ้น

วัดเจดีย์หลวง หรือ “โชติการาม” หรือ “ราชกูฏา” หรือ “กุฏาราม” ก็เรียก เป็นวัดที่ตั้งอยู่ใจกลางเมืองเชียงใหม่ เลขที่ ๑๐๓ ถนนพระปกเกล้าฯ ตำบลพระสิงห์ อำเภอเมือง จังหวัด เชียงใหม่ นับเป็นวัดสำคัญมากวัดหนึ่งของเมืองเชียงใหม่มาตั้งแต่อดีต เป็นที่ตั้งของเสาหลักเมืองเชียงใหม่ นอกจากนี้ ยังเป็นแหล่งศูนย์กลางการบริหารคณะสงฆ์ฝ่ายธรรมยุตในภาคเหนือ วัด นี้สร้างขึ้นในสมัยพระญาแสนเมืองมา กษัตริย์ในราชวงศ์มังรายองค์ที่ ๗ ไม่ปรากฏปีที่สร้างแน่ชัด และได้รับสร้างต่อมาในสมัยพระญาติโลกราช (พ.ศ.๒๐๒๒ – ๒๐๒๔) การที่ถูกเรียกชื่อว่า “วัดเจดีย์หลวง” เนื่องจากมีพระธาตุเจดีย์องค์ใหญ่ (“หลวง” หมายถึง ใหญ่)

โบราณวัตถุสถานที่สำคัญภายในบริเวณวัดเจดีย์หลวง
๑. พระธาตุเจดีย์หลวง เป็นพระธาตุเก่าแก่ที่ก่อสร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ.๑๙๓๔ สมัยพระเจ้าแสน เมืองมา นับเป็นพระธาตุที่มีความสูงใหญ่ที่สุดในอาณาจักรล้านนา คือ ประมาณ ๘๐ เมตร ฐานเป็นรูปสี่เหลี่ยมจตุรัส กว้างด้านละ ๖๐ เมตร ปัจจุบันมีอายุกว่า ๖๐๐ ปี
๒. พระวิหาร พระอุโบสถ พระวิหารหลวง หรือพระวิหารกลาง ปัจจุบันเป็นทั้งพระอุโบสถ ด้วย ตั้งอยู่ห่างพระธาตุเจดีย์หลวงประมาณ ๑๕.๘๔ เมตร ไปทางทิศตะวันออก เป็นสถาปัตยกรรมทรงล้านนาประยุกต์ ส่วนอุโสถหลังเก่าศิลปะแบบล้านนาดั้งเดิมที่อยู่หลังวัด ด้านตะวันตกขององค์เจดีย์หลวงได้เลิกใช้งานตั้งแต่ปี ๒๕๒๒ เพราะคับแคบเกินไป วิหารที่วัดเจดีย์หลวงนี้หลังแรกซึ่งสร้างครั้งแรก โดยพระนางติโลกจุฑา พระราชมารดาของพระเจ้าสามฝั่งแกนเมื่อปี พ.ศ.๑๙๕๔ พร้อมทั้งได้หล่อพระอัฏฐารสพุทธปฏิมาประธานและพระอัครสาวกโมคคัลลาน์ สารีบุตร ไว้ในพระวิหาร ต่อมาในปี พ.ศ.๒๐๑๗ พระเจ้าติโลกราชให้รื้อวิหารหลังเก่าแล้วสร้างวิหารหลังใหม่ มีขนาดกว้าง ๙ วา ยาว ๑๙ วา ขึ้นแทนมาในปี พ.ศ.๒๐๕๘ พระเมืองแก้วให้รื้อวิหารหลังเก่าแล้วสร้างขึ้นใหม่ในที่เก่าอีก ครั้นถึงสมัยพระเมกุฏิสุทธิวงศ์ไฟได้ไหม้วิหารเสียหายจึงต้องรื้อแล้วสร้าง ใหม่ทับที่เดิมอีกครั้ง ต่อมาในยุคเจ้าหลวงอินทวิชยานนท์ เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่องค์ที่ ๗ ราชวงศ์ทิพจักร ได้ รื้อวิหารหลังเดิม แล้วสร้างวิหารหลังใหม่ขึ้นที่เดิมอีก ซึ่งวิหารในยุคก่อน ๆ นั้นคงสร้างด้วยไม้ จึงมีการสร้างและรื้อถอนกันได้บ่อย ๆ ส่วนวิหารหลังปัจจุบันได้รับการสร้างขึ้นใหม่ในยุคเจ้าแก้วนวรัฐ ผู้ครองนครเชียงใหม่องค์ที่ ๙ โดยสร้างขึ้นหลังปี พ.ศ.๒๔๗๑
๓. พระอัฏฐารส เป็นพระพุทธรูปปั้นขนาดใหญ่ปางห้ามญาติ สูง ๑๘ ศอก หล่อด้วยทองสำริด มีพระอัครสาวก โมคคัลลาน์ สารีบุตร สร้างโดยพระนางติโลกะจุดา(ติโลกจุฑา) นอกจากนี้ยังมีพระพุทธรูปปางต่าง ๆ หลายขนาดอีกจำนวนมากประดิษฐานอยู่รายล้อมพระอัฏฐารส
๔. พระนอน หรือ พระพุทธไสยาสน์ เป็นพระพุทธรูปที่เก่าแก่คู่กับพระเจดีย์ แต่ไม่ปรากฏว่า สร้างขึ้นเมื่อใด และใครเป็นผู้สร้าง พระนอนองค์นี้สร้างด้วยอิฐฉาบปูนปิดทอง เมื่อเดือนตุลาคม พ.ศ.๒๕๓๖ ได้บูรณะใหม่ทาสีทองสำเร็จแทน มีพุทธลักษณ์สวยงามมาก หันเศียรสู่ทิศใต้ พระพักตร์หันเข้าหาองค์พระธาตุเจดีย์หลวง สูง ๑.๙๓ เมตร ยาว ๘.๗๐ เมตร อยู่ห่างจากพระเจดีย์หลวงไปทางทิศตะวันตก
๕. เจดีย์ขนาดเล็ก เป็นเจดีย์ฐานสี่เหลี่ยมแบบเชียงใหม่ มีอยู่ ๒ องค์ ตั้งอยู่กระหนาบ พระวิหารด้านเหนือและด้านใต้ เยื้องไปทางด้านหน้าของวิหารหลวง
๖. พระอุโบสถ ตั้งอยู่ด้านทิศตะวันตกของเจดีย์หลวงและวิหาร เป็นพระอุโบสถขนาดเล็ก แบบพื้นเมืองเชียงใหม่ ก่ออิฐฉาบปูน
๗. เสาอินทขีล เชื่อกันว่าเป็นหลักเมืองเชียงใหม่ เดิมอยู่ที่วัดสะดือเมือง (วัดอินทขีล หรือวัดสะดือเมือง ข้างศาลากลางหลังเก่า) ปัจจุบันเป็นที่ตั้งหอประชุมติโลกราช พระเจ้ากาวิละเจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ องค์ที่ ๑ (พ.ศ.๒๓๒๔ – ๒๓๕๘) ในราชวงศ์ทิพจักร โปรดให้ย้ายเสาอินทขีล จากวัดสะดือเมือง มาไว้ ณ วัดเจดีย์หลวง เมื่อ พ.ศ.๒๓๔๓
๘. บ่อเปิง เป็นบ่อน้ำใหญ่ ลึก ก่อด้วยอิฐกันดินพังไว้อย่างดี คำว่า “เปิง” แปลว่า คู่ควร-เหมาะสม เป็นบ่อใหญ่สมกับที่ขุดขึ้นมาเพื่อนำมาใช้ในการก่อสร้างพระธาตุเจดีย์หลวง ซึ่งในสมัยที่พระเจ้าติโลกราช ทรงสร้างเสริม พระธาตุเจดีย์หลวง (พ.ศ.๒๐๒๒ – ๒๐๒๔) นั้น ทั่วทั้งวัดเจดีย์หลวงมีบ่อน้ำถึง ๑๒ บ่อ ต่อมาถูกถมไปเพื่อเอาพื้นที่สร้างถาวรวัตถุ
๙. พระมหาสังกัจจายน์ ประดิษฐานอยู่ในวิหารหลังเล็ก อยู่ห่างจากพระธาตุเจดีย์ไปทาง ทิศเหนือ เชื่อว่ามีความเก่าแก่พอ ๆ กับพระนอน ปัจจุบันพระสังกัจจายน์มี ๒ องค์ องค์ใหม่อยู่ด้านหน้าวัด ติดกับวัดพันเตา สร้างเมื่อประมาณ ๓๐ กว่าปีมานี้เอง
๑๐. ต้นยางใหญ่ ในวัดเจดีย์หลวงมีต้นยางใหญ่ ๓ ต้น กล่าวกันว่าอายุกว่า ๒๐๐ ปี

๑๑. กุมภัณฑ์ มีอยู่ ๒ ตน สร้างไว้เพื่อให้คอยรักษาเสาอินทขีล ตนหนึ่งอยู่ด้านหน้าวัด
๑๒. หอธรรม เมื่อปี พ.ศ.๒๐๑๗ พระเจ้าติโลกราช ได้ทรงสร้างพระวิหารหลวงขึ้นใหม่ พร้อมทั้งให้สร้างหอธรรม (หอพระไตรปิฏก) ไว้ทางด้านเหนือขององค์พระธาตุเจดีย์
๑๓. กุฏิแก้วนวรัฐเป็นกุฏิหลังแรกของวัด สร้างด้วยไม้สักทั้งหลัง เจ้าแก้วนวรัฐสร้างถวาย เมื่อปี พ.ศ.๒๔๗๑ วัดเจดีย์หลวงทางกรมศิลปากรได้ประกาศขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานเมื่อวันที่ ๑๙ เมษายน พ.ศ.๒๕๐๓

เพื่อนๆ สามารถดูภาพ ประกอบได้ค่ะ

เนื่องจากวัดเจดีย์หลวงวรวิหาร มีประวัติสำคัญและมีสิ่งสำคัญมากมาย
น๋นจึงมีเรื่องราวที่อยากให้เพื่อนๆได้รู้จักมากหน่อยนะคะ

เชื่อได้ว่า หากเพื่อนๆ ได้ไปเดินสำรวจจะต้องใช้เวลาเกิน 1 ชั่วโมงอย่างแน่นอน น่าชื่นชมไปหมด…ตรงนู้นก็ดี ตรงนี้ก็น่าอ่าน …เรียกว่า เราจะเดินเพลินจนลืมเวลาไปเลยล่ะค่ะ

ถ้ามีโอกาสลองไปชมด้วยตาของตัวเองสิค่ะ ( ‾‿‾✿)

น๋นขอขอบคุณภาพสวยๆ และข้อมูลดีดี จาก :
http://bookdesign.multiply.com/
http://imagevn.multiply.com/
http://thaiarch.blogspot.com/
http://bookdesign.multiply.com/
http://imagevn.multiply.com/
http://thaiarch.blogspot.com/
http://www.cnxwalkingstreet.com/

7 Responses to '06 วัดเจดีย์หลวงวรวิหาร'

Subscribe to comments with RSS or TrackBack to '06 วัดเจดีย์หลวงวรวิหาร'.

  1. ไปมาแล้วค่ะ ใส่ขันดอก คนเยอะมาก ไปวันสุดท้ายพอดีเลยค่ะ

    นกน้อย

    6 Jun 11 at 2:51 pm

  2. เป็นวัดที่สวยงามมากเลยครับ

    หนุ่มหน้ามน

    19 Sep 11 at 2:52 pm

  3. เป็นวัดที่สวยงามมากมายคะ

    ฟ้า

    23 Sep 11 at 5:15 pm

  4. วัดเก่าวันแก่ ของเมืองเจียงใหม่เลยหนาเจ้า

    ฮักเจียงใหม่

    29 Sep 11 at 10:51 am

  5. ขอบคุณประวัตินะคะ และก็้อมูล เป็นวัดเก่าแก่ที่สวยงามมากมายคะ

    น้องอ้อม

    18 Oct 11 at 2:36 pm

  6. วัดแถวตี้บ้านมะเหมี่ยว เองเจ้า งามก่อเจ้า ^^

    มะเหมี่ยว

    26 Oct 11 at 1:39 pm

  7. เป็นวัดที่สวยงามมากมายค่ะ

    เขมนิช

    31 Oct 11 at 3:39 pm

Leave a Reply

6 visitors online now
1 guests, 5 bots, 0 members
Max visitors today: 16 at 09:21 am UTC
This month: 27 at 11-08-2017 10:06 am UTC
This year: 53 at 01-13-2017 04:26 pm UTC
All time: 452 at 09-09-2014 04:56 pm UTC